سرزمین کوهستان

 

 با پيدايش اسطوره‌ها، باورها و اعتقادات در ميان آدميان، طبيعت سرسبز شكلي ديگر يافت. هر كدام از اقوام و ملل گوناگون براساس جهان‌بيني خويش براي طبيعت زنده ارزش و جايگاهي ويژه قائل شدند و درختان در بستر مذاهب، اسطوره‌ها و حتي هنر و ادبيات تمدن‌هاي گوناگون، حياتي ديگر يافتند و بتدريج شگفت انگيزترين باور‌هاي توتمي ‌مربوط به درختان ساخته شد.

 

زندگي اسرارآميز درختان عظيم، دير زيستي، حيات دوباره، باروري و بسياري از ويژگي‌هاي آنها سبب شده است درختان در تصور انساني، نقشي خداگونه بيابند و به عنوان واسطه بين خدايان و عالم بشري تقديس گردند. به اعتقاد مردم بدوي يكي بودن روح يا خدا با درخت، اين قدرت را به درختان مي‌داد كه باران بياورند، خورشيد را به درخشش وادارند، گله‌ها را افزايش بخشند و زنان را به بارداري و زايش ياري دهند.

گاه نيز معناي نماديني كه درختان و جنگل‌ها طي قرون حيات بشري در زبان‌ها و فرهنگ‌ها پيدا كرده‌اند به سبب اندازه‌هاي بزرگ و همچنين عمر طولاني‌شان بوده كه به شكل آشكاري بر جوامع اوليه تاثير گذاشته است. همچنين كمياب يا فراوان بودن درختان در مكان‌هاي مختلف در نوع برداشت و اهميت آنها در افسانه‌ها، اسطوره‌ها و فرهنگ‌ها تاثير داشته است.

 

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط قاسم جانی در شنبه بیست و دوم تیر 1387 ساعت 12:32 موضوع فرهنگی | لینک ثابت

خاطرات جنگ و دفاع مقدس با همه شيريني و تلخي هاي كه دارد  و براي بعضي ها ياد آور دلاورمردي هاي مردان و زناني است كه هميشه ياد و خاطره انها در اذهان باقي خواهد ماند

هر چند مطالب اين وبلاگ گردشگري و معرفي جاذبه هاي گردشگري استان ايلام است ولي در اين ايام سه خاطره از دوران جنگ و نقل قولهاي كه كساني كه خود گيردار اين دفاع مقدس بوده اند خالي از ذهن نمي باشد

نقل قول اول:سيلي خوردن بني صدر در ايلام

 

نقل قول مي كنند كه در اوايل جنگ  در زماني كه به سرزمين ايران حمله هاي متجاوزانه از طرف رژيم بعث عراق صورت  مي گرفت بني صدر به ايلام آمده و دستور مي دهد كه نيروهاي خودي از مهران و صالح آباد خارج شوند تا نيروهاي عراقي به شهر ايلام بيايند و در اين موقع نيروها خودي به آنها حمله كنند و شهر ايلام به گورستان نيروهاي عراقي تبديل شود اين يك حيله و مكر فريبنده اي بود كه بني صدر مي خواست در ايلام اجرا كند كه با تيز هوشي نيروهاي محلي و سپاهي جواب عكس داد و در همين موقع  استاندار وقت((نافعي))سيلي محكمي به صورت مبارك  بني صدر مي زند و تا متوجه شود كه مردم و مسئولين وقت از مكر و حيله آقاي بني صدر با خبر و هوشيار هستند

نقل قول دوم:خيانتهاي بني صدر و عدم همكاري با نيروهاي سپاهي

در همايش گردشگري جنگ كه هفته گذشته در ايلام برگزار شد سردار قاسمي فرمانده سپاه منطقه ايلام نيز در اين مراسم حضور داشت كه ايشان خاطره اي تعريف كرد كه براي خود بنده جالب و قابل تامل بود ايشان تعريف كردنند كه در زماني جنگ و در موقعي كه هيچ گونه امكانات لازم و كافي براي مقابله با دشمن نداشتيم شب در يك موقعيتي كه ما احتياج به دو منور داشتيم و واقعاً منور نداشتيم براي همين پيش نيروهاي ارتش رفتيم و از انها خواستيم كه دو منور به صورت قرضي به ما بدهند و متاسفانه انها خود داري كردند و اعلام كردند كه از بالا به ما دستور داده اند كه هيچگونه امكاناتي در اختيار نيروهاي سپاهي قرار ندهيم و ما گفتيم كه ما موقعيت پرتاب منورها به شما مي دهيم  و خود شما اين كار را بكنيد ولي باز انها اعلام كردند كه ما دستور داريم حتي با شما همكاري هم نكنيم-بعد ازچند دقيقه اي از اين ماجرا يكي از  نيروي هاي ارتش دو عدد منور را مخفي كرده و با خود براي ما اورد و شديداً اعلام كرد كه به كسي نگويد كه من منورها را به شما داده ام و گرنه شديدي ترين برخورد را با من مي كنند

 

نقل قول سوم:گنجشكي كه 45 شهيد را در يك گور دسته جمعي پيدا كرد

سردار غلامي  از فرماندهان سپاه ايلام در يك برنامه تلوزيوني كه چند شب پيش از شبكه دوم پخش شد خاطره از تعريف كرد كه ماجرا از اين قرار بود

بعد از گمنام شدن شهيد غيوري تلاشهاي فراواني براي پيدا كردن اين شهيد صورت گرفت بعد از اينكه ايشان مشخص شد كه شهيد شده و براي اينكه ما به صورت صددرصد بتوانيم به هويت ايشان پي ببريم يك سري مشخصات و كارتهاي شناسايي در جيب ايشان بود كه مشخص مي كرد ايشان شهيد غيوري است در يكي از جيبهاي شهيد غيوري تكه روزنامه با اين عنوان كه 45 شهيد در يك گور دسته جمعي پيدا شد و و شهيد غيوري اين تكه روزنامه هميشه همراه خود داشت و جريان اين 45 شهيد از اين قرار بود كه بعد از آزاد سازي مهران چند نفر از بچه نشسته بودند و تپه اي در چند متري انها وجود داشت و گنجشكي بر روي تپه ايستاده بود و بچه ها براي گنجشك سنگ پرتاب مي كردند و گنجشگ بعد از چرخشي در آسمان دوباره مي آمد روي همان تپه مي نشست و چندين بار اين كار تكرار شد و بچه ها كنجكاو شدند و وقتي كه تپه را كندند ديدند 45 شهيد گرانقدر از نيروهاي رزمنده در اين گور دفن شده اند

 

 

نوشته شده توسط قاسم جانی در دوشنبه ششم خرداد 1387 ساعت 11:31 موضوع فرهنگی | لینک ثابت

تاچند سال گذشته وقتي صحبت از ميراث فرهنگي ميشد ناخداگاه تصويري از يك شي باستاني يا يك اثر و بناي به جا مانده از ساليان گذشته ددر ذهن مردم تداعي ميشد و اين به خاطر دايره كوچك و محدود ميراث فرهنگي در ساليان گذشته بوده است اما امروز ميراث فرهنگي يك معني و مفهوم محدود به چند اثر يا چند شي باستاني نيست امروزه مفهوم ميراث فرهنگي به اندازه ذهن نا محدود بشر گسترش يافته است

امروز ميتوان ميراث را به شاخه هاي فراواني تقسيم نمود و هر حركت يا تفكري را كه در خدمت رشد و تعالي بشريت بوده در زمره ميراث فرهنگي به حساب اورد اختراع مخترعان شعر شاعران عرفان عارفان  و......

برخي شاخه هاي ميراث فرهنگي

1-ميراث مادي:به كليه اثار مادي منقول و غير منقول به جا مانده از روزگاران گذشته تا صد سال اخير اين اثار ميتواند يك قاشق غذا خوري يا يك كاخ عظيم را شامل شود

2-ميراث معنوي :افكار و عقايد شاخص شعر شاعران اثار نويسندگان و فداكاريهاي افراد

3-ميراث طبيعي :كليه اثار وشاهكارهاي زيباي طبيعت  ابشارها رودخانه هاي منحصر به فرد غارها و....

4-ميراث هنري :اثار ويزه هنري مانند نقاشيها مينياتورها مجسمه ها و.......

5ميراث جنگ:اين شاخه نيز به رشادتها و فداكاريهاي شهيدان و جانبازان انقلاب اسلامي كه قسمتي از ميراث گرانبهاي كشور است ميپردازد

حال كه امروزه بحث جهاني شدن مطرح است در برخورد فرهنگها ان فرهنگي پيروز خواهد شد كه داراي اصالت و پيشينه تاريخي فراواني باشد با تربيت صحيح فرزندان وشناساندن فرهنگ و حفظ ميراث اصيل ايراني در نگهداري و گسترش ان تلاش كنيم

 

نوشته شده توسط قاسم جانی در دوشنبه بیست و نهم بهمن 1386 ساعت 14:4 موضوع فرهنگی | لینک ثابت

مراسم مربوط به ماه خون و حماسه – محرم – از مناظر مختلفي مورد بررسي و تدقيق قرار گرفته و خواهدگرفت که اين خود، صد البته دليلي برغنا و گستردگي مفاهيم و معاني ارجمند اين ماه دارد. از جمله مي‌توان مراسم اين ماه را از منظر نمادشناسي نيز مورد بررسي قرار داد.                     فرهنگ، كل متشكلي است كه از موجوديت نقشمند عناصر متعدد آن جان مي‌گيرد و آن جان يافته را نيز متقابلاً در وجود همة آن عناصر مي‌دمد و اين گونه است که زندگي در فضاي فرهنگ جريان مي‌يابد. فرهنگ مجموعه‌اي نظام‌مند  است كه هر يك از اجزا و عناصر آن، در رابطه‌اي ساختاري، عملکردي و سازمان يافته، با عناصر و اجزا ديگر و با كل مجموعه، نقش خود را به نحوي غايت‌مندانه ايفا مي‌كنند و خود نيز به همين ايفاي نقش زنده‌اند.                مراسم و آيين‌ها، عناصر فرهنگي سيالي هستند كه به تبع كيفيت خود، با همة اجزاي مجموعه در تماسند و فرهنگ و جامعه را استواري و استحكام مي بخشند. مراسم، در ميان مجموعه عناصر فرهنگ، از جمله اين نقش و وظيفه را دارند كه آن جان يافته را در وجود همة عناصر بدمند. مراسم محرم در ايران، در كنش متقابل خود با مجموعه فرهنگ، عناصر نمادين آن را به خود گرفت و آنها را از انديشة پيشگام شيعه سرشار ساخت و به شيوه‌اي بسيارهنرمندانه و تأثيرگذارانه به فرهنگ و فرهنگ مردم هديه داد.

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط قاسم جانی در یکشنبه بیست و سوم دی 1386 ساعت 13:54 موضوع فرهنگی | لینک ثابت

 

 

نام تقویم سنتی ایلام تقویم فرس یا تقویم کردی می باشد.این تقویم از دیرباز مورد استفاده اهالی قرار می گرفته است و هم اکنون نیز کم و بیش اسامی روزها و ماههای کردی بر سر زبانها جاری است و کمتر در مورد ماههای فارسی سخن می رانند

 

نام فصلها:

1-فصل وهار کردی(بهار)

2-فصل پایز کردی(پاییز)

3-فصل سردوای کردی

4-فصل زمسان کردی(زمستان)

 

نام ماهها:

 

اسامی ماههای فصل وهار کردی

 

1-مانگ اول وهار(بهمن)

2-مانگ وسط وهار(اسفند)

3-مانگ آخر وهار(فروردین)

 

اسامی ماههای فصل پایز کردی

 

1-مانگ اول پایز(اردیبهشت)

2-مانگ وسط پایز یا  کوکر(خرداد)

3-مانگ آخر پایز یا گاغور(تیر)

 

اسامی ماههای فصل سردوای کردی

1-مانگ اول سردوا(مرداد)

2-مانگ وسط سردوا(شهریور)

3-مانگ آخر سردوا(مهر)

 

اسامی ماههای فصل زمسان کردی

 

1-مانگ اول زمسان(آبان)

2-مانگ وسط زمسان یا مانگ سیه(آذر)

3-مانگ اخر زمسان یا خاک لیو (دی)

 

انواع سالها

 

سالهای حرام:میمون-وراز-موش-سگ-پلنگ

سالهای مکروه:اسب-مار-خرگوش

سالهای حلال:مرغ-ماهی-گوسفند-گاو

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط قاسم جانی در دوشنبه دهم دی 1386 ساعت 8:28 موضوع فرهنگی | لینک ثابت

زمستان سرد همراه با باد و بوران و برفش از راه رسيد و آغازين شب اين فصل شب چله يا شب يلداست كه به درازترين شب سال معروف است.

شب يلدا، از گذشته‌هاي دور تاكنون همواره يكي از بياد ماندني‌ترين و زيباترين شبهاي مردم ايران زمين بوده است.

اين شب به دليل ارزش و اهميتي كه از قديم توسط نياكان ما به آن داده شده داراي جايگاه خاصي در سنت و فرهنگ اصيل مردم كشورمان است.

شب يلدا، شب آغاز چله زمستان، شب بلند سال، شب خنده و داستان، شب ديد و بازديد و خواندن فال حافظ و بايد گفت، بياد ماندني‌ترين شب سال است.

هر منطقه و هر قومي داراي سنت و آيين خاصي در شب يلدا هستند كه از بزرگان آنها كه وارثان تاريخ سترگ و با عظمت ايرانند، به ارث رسيده و هنوز پا برجاست و ممكن است در برخي مناطق كم رنگ شده باشد.

بي‌شك وجود اقوام و ملتهاي مختلف در جهان همراه با فرهنگها ، سنت و آيينهاي خاصي است كه مردم ايران زمين به دليل قدمت باستاني و تاريخي كه دارند از اين قاعده خارج نبوده و داراي اصالت و هويت فرهنگي و قوميتي هستند.

آيينها و مراسمي كه مردم ايران زمين از دوران ايران باستان تا كنون در اعياد مختلف انجام مي‌دهند شنيدني و جالب است زيرا مردم ايران زمين به مناسبت هر فصل و هر حادثه‌اي داراي مراسم و آيينهاي خاصي بوده‌اند.

جشن ارديبشهتگان كه به مناسبت فرا رسيدن فصل بهار و شكوفايي درختان است جشن مهرگان كه به مناسبت فصل پاييز و مهرماه است و چندين و چند آيين و سنت ديگر كه بسياري از آنها به مرور زمان به فراموشي سپرده شده‌اند.

در اين بين شب يلدا به دليل ارزش و جايگاه خاصي كه از نظر فرهنگي در ميان مردم ايران زمين دارد، قابل توجه و بررسي است كه بايد بيشتر رسوم آنها توسط كارشناسان براي جوانان اين زمان تبيين شود.

 شب چله يكي از زيباترين شبهاي دوران نوجواني آنان بوده است زيرا در اين شبها معمولا زنان با پختن انواع شيريني‌ها از قبيل "كله كنجي، شلكينه، برجي برساق، نان خرمايي" و مهيا كردن تنقلاتي نظير "گنمه شيره و كفله ذرات" و ميوه‌هايي نظير ( انار) سيب، پرتقال و هندوانه اين شب را لذت بخش و بيادماندني مي‌ساختند.

 

در اين شب كودكان با بستن يك سبد كوچك به يك ريسمان و آويزان كردن آن به داخل خانه‌هاي ديگر و گفتن اين شعر كه "خاون مال خير در خونت بواره و چيزي دلم خوش كن" كه به معني "صاحب خانه الهي كه خير و بركت به خانه‌ات وارد شود با هديه‌اي دلم را خوشحال كن" مي‌رفتند.

  و معمولا مادر خانواده سيب يا شيريني و يا چيز ديگري داخل سبد مي‌گذاشت و به عنوان هديه به بچه‌ها مي‌داد.

هر خانواده‌اي در خانه بزرگ فاميل جمع مي‌شدند و علاوه بر شيريني و تنقلاتي كه داشتند از آنچه كه بچه‌ها جمع كرده بودند به عنوان تبركي شب چله استفاده مي‌كردند.

 تعريف متل و داستان از ديگر بيادماندني‌ترين خاطرات در اين شب بود كه اگر بزرگ فاميل داراي سواد بود و آخر شب را با گرفتن فال حافظ براي جوانان دم بخت مزين مي‌كرد كه شب پر خاطره‌اي مي‌شد.

 

نوشته شده توسط قاسم جانی در جمعه سی ام آذر 1386 ساعت 21:18 موضوع فرهنگی | لینک ثابت

  تاریخ سیاسی اجتماعی کردهای فیلی در عصر والیان پشتکوه(ایلام)

عنوان كتابي است به قلم مراد مرادي مقدم كه انتشارات پرسمان تهران، با قيمت پشت جلد 3500 تومان ، با قطع وزيري و در 377 صفحه در زمستان 1385 عرضه نموده است (چاپ اول)

ضرب‌ المثل‌هاي ايلاميان - علي محمد سهراب نژاد

ضرب المثل ها از جمله‌ي ميراث با ارزش فرهنگي كلي ماست ... مجموعه اي از ضرب المثل هاي كردي به همراه ترجمه فارسي

  قيام ايلام در عصر رضاشاه - عباس محمدزاده

شرح مستند شورش مسلحانه ايلات و طوايف ايلام به رهبري شاه محمد ياري از آغاز شكل گيري تا اعلام عفو عمومي به دستور سردار سپه

معرفي اجمالي قلعه هاي باستاني استان ايلام - حبيب الله محموديان

معرفي اجمالي 32 قلعه باستاني استان ايلام شامل مشخصات، نقشه، تصاوير  شاعر قله هاي مه‌آلود - ظاهر سارايي    تصحيح، ترجمه و شرح اشعار غلامرضا اركوازي؛ شاعر شهير ايلامي به انضمام درآمدي بر كرد و سير تاريخي و فرهنگي او و تاريخ استان ايلام از نگاهي ديگر

 

 

 

نوشته شده توسط قاسم جانی در چهارشنبه چهاردهم آذر 1386 ساعت 12:41 موضوع فرهنگی | لینک ثابت